22.05.2017, Скопје – Денес во ова јавно обвинителство се оддржа прес конференција. Во продолжение се изјавите на јавната обвинителка Катица Јанева и на јавната обвинителка Фатиме Фетаи, а јавната обвинителка Ленче Ристоска одговараше на новинарски прашања.

Почитувани граѓани,

На почетокот на денешната прес – конференција најпрво би сакала да одговорам на прашањето кое што предизвикува особен интерес, особено во овој период, а е поврзано со рокот од 18 месеци за поднесување на обвиненија. Имајќи предвид дека ова Јавно обвинителство покажа дека е на вистинскиот пат кон ефикасно справување со криминалот што спаѓа во негова надлежност, а со цел во полн капацитет да ја покаже истрајноста во борбата против криминалот и неправдата, бараме новото парламентарно мнозинство да го избрише, измени или укине членот 22 од Законот за ова Јавно обвинителство кој ќе овозможи ова Јавно обвинителство до крај да ги истражи кривичните дела содржани во доставените разговори од незаконски следените комуникации.

Исто така, како и повеќе пати досега, и денес сакам да ја нагласам неопходноста од имплементација на препораките на Венецијанската комисија, како и од донесување на измените на Законот за заштита на сведоци, кои значајно ќе влијаат на напредокот во предметите кои се водат пред ова Јавно обвинителство.
Сметам дека во периодот од мојот избор за Специјален јавен обвинител со својата работа досега ја оправдав довербата која ми беше дадена од граѓаните, а која за мене е од огромно значење. Во оваа насока, како јас, така и моите колеги обвинители, како досега, така и во иднина ќе продолжиме најпрофесионално да ја вршиме својата функција. Ова Јавно обвинителство во рамки на своето постоење се етаблираше како професионален државен орган кој успеа да изгради интегритет на независна и непристрасна институција. Потврда за тоа претставува континуираната доверба која граѓаните ја имаат во ова Јавно обвинителство како институција на која најмногу и веруваат.

Би сакала да ја информирам јавноста дека во овој момент не ги преслушуваме преостанатите 55 отсто од разговорите што ги поседуваме првенствено заради тоа што сѐ уште се во процес на обработка 45 проценти од разговорите, а од друга страна заради тоа што фокусот на работа е ставен на веќе отворените предмети. Во оваа смисла, во претстојниот период ќе продолжи интензивно да се работи на поднесување на обвиненија и отворање на нови истраги како резултат на отворените предистражни постапки. Во оваа прилика, а како што повеќе пати досега укажавме повторно ќе ги повикам сите субјекти кои поседуваат незаконски следени разговори истите да ги достават до Специјалното јавно обвинителство.

Ова Јавно обвинителство и покрај сите предизвици со кои континуирано се соочува сепак успеа да обезбеди огромен број на материјални докази кои го искачуваат постоењето на основано сомнение на највисоко ниво за сторените кривични дела во сите постапки кои досега се отворени пред ова Јавно обвинителство. Јас како Специјален јавен обвинител сум свесна дека очекувањата од оваа институција се најголеми во смисла на истражување на вистината за незаконското следење на комуникациите преку кршење на правото на приватност на голем број граѓани, како и злоупотребите на власта за лични цели и заробеноста на голем број на институции. Од овие причини ја уверувам јавноста дека ова Јавно обвинителство ќе продолжи со работа сѐ дури не ги истражиме сите разговори кои ги поседуваме, а со цел до крај да ги исполниме мандатот кој ни е доделен.

Во однос на дел од предметите за кои кај јавноста постои интерес како што се МОНСТРУМ, СКОПЈЕ 2014, МАРТИН НЕШКОВСКИ, ДИВО НАСЕЉЕ, би сакала да нагласам дека во овој извештаен период сѐ уште не сме во можност да ја информираме јавноста од причина што овие предмети се сѐ уште во предистражна постапка.

Две од денешните истраги кои ги отвораме се финансиски истраги, а една истрага се однесува на незаконитости во пропишаните постапки за градење. Во оваа прилика, сакам да нагласам дека истрагата со име ТАЛИР е првата истрага во која постои основано сомнение за перење пари која ја отвора ова Јавно обвинителство. Неопходно е да ја уверам јавноста дека предмет на истрага на ова Јавно обвинителство не претставува политичката партија туку напротив запознавање на јавноста со начините на кој поединци од раководството на партијата ја злоупотребиле и искористиле политичката партија исклучиво водејќи се исклучиво од лични мотиви. Јавноста не само што има право туку е и потребно да знае за незаконските методи преку злоупотреба на своите службени положби и овластувања и преку пeрење на пари со кои се служеле одредени поединци компромитирајќи дел од имотот што партијата до тогаш го имала стекнато легално, а на кој начин истите го оштетиле угледот и репутацијата на политичката партија.

 

Сопот – Посветеноста на СЈО кон воспоставување на правдата, макар за тоа поминале 14 полни години, ќе ја илустрирам со предметот Сопот. И покрај фактот што Советот на јавните обвинители надвор од своите законски надлежности, одлучи да не го даде предметот во надлежност на СЈО, иако имаше јавно објавен разговор за тој предмет, сепак наша должност беше да ги провериме наводите на тој разговор.

Во тој контекст, дојдовме до заклучок дека исказот на сведокот Рамадан Бајрами, на кој доказ се темелеле сите осудителни пресуди, кои сега се укинати и повторно се води постапка, е изнуден исказ. Таквиот исказ е производ на употребена сила и закани по неговиот личен интегритет, од страна на службени лица од МВР, со што од страна на овие лица кои постапувале за време на испитувањето на сведокот, е сторено кривично дело – тортура, од член 141 од КЗ. Таквите факти ги потврдува и наведениот сведок, меѓутоа и дел од службените лица, испитани во предистражната постапка пред ова обвинителство. Според вештачењето кое беше наредено од страна на СЈО, како резултат на тортурата кај сведокот се предизвикани привремени последици по неговото психичко здравје. Имајќи предвид дека вештото лице оцени дека не се предизвикани трајни последици по психичкото здравје на сведокот, кривичното дело – тортура останало во својот основен облик и таквите дејствија, со оглед на предвидените казни се застарени за да бидат гонети.

Делото сторено од страна на службените лица застарело во 2008 година. Сепак, и покрај застареност за гонење, овие докази и факти кои произлегоа од нив, имаат директни импликации врз постапката која се води пред Основниот суд Скопје 1 Скопје и, доколку ни биде доставен предметот на надлежност, истите ќе ги презентираме пред судот и ќе донесеме соодветна јавнообвинителска одлука. Во спротивно, до обвинителството за организиран криминал ќе доставиме извештај со сите овие факти и докази во прилог на утврдената фактичка состојба. Се разбира дека во тек е и предистражна постапка за откривање на сторителите на ова кривично дело, за која поради тајноста не сме во можност да ви соопштиме повеќе детали.

Тревник – Следната истрага, со работен наслов Tревник, која ја отвара СЈО, како резултат на прислушувани, јавно необјавени разговори, опфаќа основано сомнение за кривично правни дејствија на три лица за изградба на три викенд ќуќи во Општина Зелениково, без да имаат право на таква градба, односно градење без одобрение за градење. Според прибавените докази, меѓу кои и сателитски снимки, вештачење на истите, како и останата документација, овие три викенд куќи биле започнати да се градат во 2011 година, а одобрение за градење на истите од општината е добиено во 2013 година, кога веќе биле и завршени. Законот за градење предвидува обратен редослед, односно најпрвин правосилно одобрение за градење, па отпочнување со градење, а надвор од тој редослед таквите противзаконски дејствија се предвидени и казниви со соодветното кривично дело, Бесправно градење од член 244 а став 1 од КЗ, за кое е и отворена оваа истрага.

Траекторија-Втората истрага која денеска ќе ја презентирам, со работен наслов Траекторија, е отворена против четири службени лица – поранешни високи владини функционери , за кои постои основано сомнение дека во втората половина на 2012 година и во текот на 2013 година превзеле повеќе дејствија со кои во постапката за избор на компанија изведувач за изградба на автопатните делници Миладиновци – Штип и Кичево – Охрид ги искористиле и пречекориле своите овластувања и му нанеле штета на буџетот на РМ во износ од најмалку 155.117.172 евра и за истиот износ на компанијата – изведувач ѝ овозможиле да се стекне со имотна корист.

Од доказите кои се обезбедени во досегашниот тек на постапката произлегува основано сомнение дека четирите службени лица во постапката за избор на компанија која ќе ги гради автопатните делници Миладиновци – Штип и Кичево – Охрид, покрај тоа што ја одбегнале примената на Законот за јавни набавки постапиле спротивно и на условите поставени од Кинеската влада и кинеската „Ексим банка“ како заемодавач. Иако според претходно дефинираните услови осомничените изборот на изведувач требало да го извршат според домашното законодавство, а откако проектната документација ке ја достават на компании во Кина кои се наоѓаат на листа на кинески компании квалификувани за спроведување на вакви проекти, тоа не го сториле, а проектната документација ја доставиле само до две кинески компании. Постои основано сомнение дека во месец јануари 2013 година тројцата осомничени поттикнати од првоосомничениот, иако биле доставени две понуди, преговорите ги воделе само со една компанија и иако во текот на преговарањето со првата компанија, втората компанија која воопшто не била повикана на преговори доставила дополнителна пониска понуда, ваквата понуда не ја евидентирале никаде и ја сокриле, по што парафирале усогласен текст на договор за изградба на автопатните делници Миладиновци – Штип и Кичево – Охрид со компанијата која имала повисока понуда. Со ваквите дејствија постои основано сомнение дека осомничените сториле кривично дело Злоупотреба на службената положба и овластување од чл.353 ст.5 в.в. со ст.1 од Кривичниот законик на Република Македонија.

Талир – Последната истрага која ќе ја презентирам е истрагата под работен наслов Талир. Станува збор за незаконското финансирање на политичката партија ВМРО-ДПМНЕ. Постои основано сомнение дека и покрај тоа што на првоосомничениот како претседател на политичката партија му биле добро познати законските ограничувања, сепак тој во периодот од 2009 до крајот на 2015 година овозможил финансирање на партијата спротивно на законските одредби, при што мотивите на делување на првоосомничениот биле исклучиво од лична природа и биле поврзани со зацврстување на неговата политичка моќ и позиција во партијата и во државата и обезбедување на целосна контрола над политичката партија.

Постои основано сомнение дека првоосомничениот ги прифатил незаконските средства за финансирање на политичката партија и не ги вратил на лицата од кои потекнувале, ниту пак ги уплатил во Буџетот на РМ, како што предвидува Законот за финансирање на политичките партии, за потоа ваквите средства да се искористат за хуманитарни цели, туку таквите нелегални средствата ги задржал и со тоа овозможил кумулирање на противзаконски капитал за финансирање на политичката партија. Поради тоа постои основано сомнение дека со овие дејствија првоосомничениот како одговорно лице сторил кривично дело Злоупотреба на службената положба и овластување.

Доказите кои беа обезбедени во текот на предистражната постапка упатуваат на основано сомнение дека првоосомничениот со цел да може, со парите кои потекнуваат од кривичното дело што го сторил, да овозможи финансирање на политичката партија, формирал група на лица која се занимава со перење на пари и заедно со другите осомничени лица овозможиле средства кои потекнуваат од кривичното дело преку месните организации на политичката партија да бидат внесени на жиро сметката на партијата.

Постои основано сомнение дека внесувањето на средствата било извршено преку готовински уплати, при што во уплатниците биле внесувани неточни податоци и преку злоупотреба на личните податоци на членството на политичката партија биле вршени уплати на незаконски стекнатите парични средства, при што во периодот од 2009 до крајот на 2015 година, преку готовински уплати на жиро сметката на партијата биле внесени вкупно 301.531.662,00 денари или речиси 4.900.000 евра.

Воедно, доказите упатуваат и на основано сомнение дека дел од осомничените лица, со цел да го прикријат незаконското потекло на парите, ги прикажувале ваквите уплати во регистарот на донации и во завршните сметки како легални уплати, а незаконски стекнатите парични средства што биле внесени на жиро сметката на политичката партија потоа биле користени за намирување на обврските кои дел од осомничените лица ги преземале во име на партијата, по што следеле и плаќања од жиро сметката.

Постои основано сомнение дека во најголем дел средствата биле трошени за намирување на редовните обврски и плаќање на сметки, маркетинг услуги и услуги за истражување на јавно мислење, хотелски, ресторантски и кетеринг услуги, како и за купување на недвижен имот, па така во периодот од 2009 година до 2015 година биле склучени 71 договор за купопродажба на недвижен имот, кој имот потоа е платен од незаконски стекнатите парични средства. Воедно постои основано сомнение дека дел од имотот кој е набавен не бил во функција на остварување на целите и активностите на партијата, па така на дел од прикажаните фотографии се гледа дека дел од купениот имотот не се користи за партиски цели и нема партиски обележја.

Поради наведеното, постои основано сомнение дека вкупно 11 лица сториле кривично дело – Перење на пари и други приноси, од казниво дело по член 273 став 5 вв став 1 од КЗ, при што 9 лица се осомничени како директни извршители, додека две лица се осомничени како помагачи за истото кривично дело.

Воедно, постои основано сомнение дека ова не бил единствен начин на незаконско финансирање на политичката партија. Имено, постои основано сомнение дека првоосомничениот како одговорно лице спротивно на законските ограничувања предвидени во Законот за финансирање на политичките партии, овозможил за политичката партија ВМРО-ДПМНЕ да бидат обезбедени услуги од правното лице ДГ „Бетон“ АД Скопје, кое во време на обезбедување на услугите имало склучено договори за доделување на јавни набавки.

Доказите обезбедени во предистражната постапка упатуваат на основано сомнение дека второосомничениот, помогнат од останатите осомничени лица склучил – Договор за соинвеститорство, при што недвижноста која била вложена во име на политичката партија ВМРО-ДПМНЕ имала вредност од 76.445.600,00 денари, додека вкупните вложувања на ДГ „Бетон“ АД Скопје биле во вкупна вредност од 556.041.640,00 денари, од кои 424.733.242,00 денари била вредноста на изградениот објект, додека 131.308.398,00 денари биле уплатени на сметката на политичката партија на име регулирање на меѓусебните права и обврски кои произлегуваат од Договорот за соинвеститорство. Постои основано сомнение дека очигледниот несразмер на правата и обврските на договорните страни, во смисла на членот 15 од Законот за финансирање на политичките партии преставува донација од ДГ „Бетон“ АД Скопје кон политичката партија ВМРО-ДПМНЕ, па со оглед на фактот што тоа време ДГ „Бетон“ АД Скопје вршел и услуги по пат на договори за јавни набавки, истиот не можел да биде донатор, поради што првоосомничениот имал обврска да ја одбие донацијата или да ги уплати парите во Буџетот на Република Македонија за потоа истите, согласно законските одредби да бидат искористени за хуманитарни цели. Доказите обезбедени во предистражната постапка упатуваат на основано сомнение дека првоосомничениот не постапил согласно ваквите законски одредби и со тоа овозможил незаконско финансирање на политичката партија.

Имајќи го предвид наведеното постои основано сомнение дека 5 лица сториле кривично дело – Злоупотреба на службена положба и овластување, по член 353 став 4 в.в. став 3 в.в. став 1 од КЗ, од кои двајца во својство на директни извршители, додека тројца во својство на помагачи.

Оваа обемна предистражна постапка успеа да ги идентификува лицата од раководството на политичката партија ВМРО-ДПМНЕ за кои постои основано сомнение дека, иако се прикажувале себе си како совесни луѓе кои што работеле навидум за интересите на партијата и стекнале имот за партијата, сепак за своето незаконското дејствување од кое имале лична корист, ја искористиле политичката партија и во јавноста креирале погрешен впечаток дека токму политичката партија е таа која е одговорна за незаконито работење, иако доказите обезбедени во предистражната постапка не упатија на такво нешто.

 

22.05.2017, Skopje – Hapen tre hetime të reja – deklarata nga konferenca për shtyp

Sot kjo Prokurori publike mbajti konferencë për shtyp. Në vazhdim i sjellim deklaratat e Prokurorëve publik Katica Janeva dhe të Prokurores Fatime Fetai, ndërsa prokurorja Lençe Ristoska u përgjigjë në pyetjet e gazetarëve.

Të nderuar qytetarë,

Në fillim të kësaj konference do të kisha dashur ti jap përgjigje çështjes e cila kohëve të fundit posaçërisht në periudhën e fundit ka shkaktuar interes të madhë e cila ka të bëjë me afatin 18 mujorësh për dorëzimin e akuzave. Duke pasur parasysh se kjo Prokurori publike tregoi se është në rrugën e vërtet e cila po merret në mënyrë efikase me krimin i cili bie në kompetencën e saj, ndërsa me qëllim të tregoj zgjatjen e luftës kundër krimit dhe padrejtësisë, kërkojm që shumica e re parlamentare ta heq, ta ndroj ose shfuqizoj nenin 22 të Ligjit për këtë Prokurori publike i cili do të mundësoj që kjo Prokurori publike deri në fund ti heton veprat penale të përmbajtura në bisedat e dorëzuara të ndjekjeve të paligjshme të komunikimeve.

Poashtu, si shumë herë deri më tani, edhe sot dua ta potencoj rëndësin nga implementimi i rekomandimeve të komisionit Venecian, si dhe miratimin e ndryshimit të Ligjit për mbrojtje të dëshmitarëve, të cilët këto do të ndikojnë shumë në përparimin e lëndëve që po udhëhiqen para kësaj Prokurorie publike.

Unë mendoj se nga zgjedhja ime për Prokurorë special publik me punën time deri më tani e kam justifikuar besimin i cili mu dha nga qytetarët dhe që unë e vlersoj atë. Në këtë drejtim, unë së bashku me kolegët e mi Prokurorët, si tani edhe në të ardhmen do të vazhdojm në mënyrë profesionale ta kryejm profesionin tonë. Kjo prokuori publike në kornizë të ekzistimit të saj u ngrit si organ shtetëror e cila arriti të ndërtoj integritet të një institucioni të pavarur dhe të paanshëm. Fakt i kësaj është besimi që e kanë qytetarët në kontinuetitet ndaj këtij institucioni të cilit më shumë i besojn.

Unë mendoj se nga zgjedhja ime si Prokurorit Publik të veçantë me punën e tyre deri tani të justifikuar besimin që i është dhënë për mua nga qytetarët, e cila për mua është e një rëndësie të madhe

Dua ta informoj opinionin se për momentin nuk jemi duke i ndëgjuar bisedat e ngelura që e përbëjnë  55 përqindëshin e bisedave që i posedojm shkaku se 45 përqindëshi i bisedave ndodhen në proces përpunimi dhe se vëmendja e punës është fokusuar në lëndët tashm të hapura.  Nga kjo, në periudhën që vijon do të vazhdoj punë intensive në dorëzimin e akuzave dhe hapjen e hetimeve të reja si rezultat nga hapja e procedurave parahetimore.

Shumë herë deri më tani kam treguar se do ti ftoj të gjitha subjektet që posedojnë biseda të ndjekura në mënyrë të paligjshme të njëjtat ti dorëzojn deri te Prokuroria speciale publike.

Kjo Prokurori publike,pavarësisht të gjitha sfidave e cila vazhdimisht përballet, sërish ka arriur të sigurojë një numër të madhë të materialeve dëshmuese të cilat e risin ekzistencën e dyshimit të bazuar i nivelit më të lartë të veprave penale të të gjitha procedurave që janë hapur para kësaj Prokurorie publike. Unë si Prokuror special publik jam e vetëdijshme se pritjet e këtij institucioni janë të mëdha në drejtim të hetimit të së vërtetës nga ndjekja e paligjshme e komunikimeve duke shkelur të drejtën e privatësisë të një numri të madhë të qytetarëve si dhe keqpërdorimin e qeverisë për interesa personale dhe robërimin e shumë institucioneve. Për këto arsyje dua ta bind opinionin se kjo Prokurori publike do të vazhdoj me punë për ti shqyrtuar të gjitha bisedat që i posedojm dhe me qëllimin që deri në fund ta plotësojm mandatin që na kanë dhënë.

Lidhur me një pjesë të lëndëve të cilat tek opinioni kanë zgjuar interes të madhë siç janë MONSTRA, SHKUPI 2014, MARTIN NESHKOVSKI, LAGJJA E TRIMAVE, do doja të theksoja se në këtë raport periodik ende nuk jemi në gjendje ta informojm opinionin nga arsyeja se këto lëndë ndodhen ende në procedurë parahetimore.

Dy nga hetimet e sotme të cilat i hapim kanë të bëjnë me hetime finansiare, ndërsa tjetra i dedikohet  paligjshmërisë në procedurat e përcaktuara për ndërtim. Në këtë rast, dua të theksoj se hetimi i cili mban emrin TALIR është hetim i parë për të cilin ekziston dyshim i bazuar për larje parash që hapet nga kjo Prokurori publike. E kam të domosdoshme të bind opinionin se objekt i hetimit të kësaj Prokurorie publike nuk paraqet partia politike por përkundër të njoftohet publiku me mënyrat me të cilat individ udhëheqës i partisë e ka keqpërdorur dhe shfrytëzuar partinë politike vetëm për motive të veta personale. Opinioni jo vetëm se e ka të drejtën por edhe të nevojshme të jetë i njoftuar për metodat e paligjshme duke keqpërdoruar pozitat personale zyrtare dhe autorizime dhe me larje parash me të cilat janë shërbyer individ të caktuar duke kompromituar pjesë të pasurisë që partia deri atëherë e ka fituar legalisht dhe të njëjtit e kanë dëmtuar reputacionin dhe autoritetin e partisë politike.

Sopoti – Përkujdesi i PSP në aspekt të vendosjes së drejtësisë, edhe pse kanë kaluar 14 vjetë të plota, do ta ilustroj me lëndën e Sopotit. Krahas faktit që Këshilli për prokurorë publik jashtë kompetencave ligjore të veta, vendosi mos ta jep lëndën në kompetencë të PSP, edhe pse u shpall publikisht bised e cila ka të bëjë me lëndën, por prap për obligim e kishim ti kontrollojm parashtrimet e bisedës.

Në këtë kontekst kemi ardh deri në përfundim se deklarata e dëshmitarit Ramadan Bajrami, në dëshmin në të cilën ishin bazuar të gjitha burgosjet efektive, të cilat tani janë të shfuqizuara dhe sërish udhëhiqet procedurë, ajo ka qenë deklarat e dhënë me forcë.

Kjo deklarat është prodhim i përdorimit të forcës dhe kërcnimeve pas integritetit të tij personal, nga ana e personave zyrtar nga MPB, me çka nga ana e këtyre personave që kanë vepruar gjatë marrjes në pyetje të dëshmitarit, është kryer vepër penale – Tortur, neni 141 nga KP. Këto fakte i vërteton dhe dëshmitari në fjalë, por edhe një pjesë të personave zyrtar, të marrur në pyetje në procedurën parahetimore para kësaj Prokurorie publike. Sipas ekspertizës e cila u dha të bëhet nga ana e PSP, si rezultat i torturës tek dëshmitari janë shkaktuar pasoja të përhershme në shëndetin psiqik të dëshmitarit. Duka pasur parasysh se eksperti ka dhënë vlersim se nuk ka të shkaktuar pasoja të qëndrueshme në shëndetin psiqik tek dëshmitari, vepra penale-torturë mbetet në formën e saj themelore dhe veprimet e tilla, sipas dënimet e parashikuara ato vjetërsohen dhe nuk ndiqen.

Vepra e kryer nga ana e personave zyrtar është vjetërsuar në vitin 2008. Megjithatë, pavarësisht periudhës së kufizimit për ndjekje, dëshmit e tilla dhe faktet që rezultojnë nga ato, kanë implikime direkte në procedurën e cila udhëhiqet para Gjykatës themelore Shkup 1 Shkup dhe, në qoftë se na dorëzohet lënda në kompetencë, të njëjtat do të prezentohen para gjykatës dhe do të djellim vendim të duhur prokurorial. Në të kundërtën, deri te Prokuroria për krim të orhanizuar do të dorëzojm raport me të gjitha faktet dhe dëshmit në mbështetje të gjendjes faktike. Kuptohet se procedura parahetimore është në vazhdim për zbulimin e kryerësve të lësaj vepre penale, për shkak të fshehtësis nuk jemi në gjendje tju japim më shumë detaje.

Trevnik – hetimi i radhës, me titull punues Trevnik, të cilin e hap PSP, si rezultat i përgjimeve të bisedave publike të pashpallura, përfshin dyshim të bazuar për veprime juridike penale të tre personave për ndërtim të tre shtëpi pushimi në Komunën Zelenikovo, pa posedim leje për ndërtim mtë atill, apo ndërtim pa miratim për të ndërtuar. Sipas provave të mbledhura (fituara), ndër të cilat edhe inçizime satelitore, ekspertizë tek të njëjtat, si dhe dokumentacion, këto tre shtëpit pushimore kanë filluar të ndërtohen në vitin 2011, ndërsa miratimin për ndërtimin e të njëjtave nga Komuna e kanë fituar në vitin 2013, kur edhe kanë mbaruar. Ligji për ndërtim parashikon rënditje të kundërt, ose së pari miratim të plotëfuqishëm për ndërtim, pastaj fillimi i ndërtimit, ndërsa jashtë kësaj rënditje këto veprime kundërligjore parashikohen dhe dënohen me vepër penale të duhur, Ndërtim pa leje nga neni 244 paragraf 1 nga KP, për të cilën hapet ky hetim.

 

Traektorja – hetimi i dytë i cili mbanë emrin Trajektorja, është hapur kundër katër personave zyrtar – ish zyrtar të lartë qeveritar, për të cilit ekziston dyshim i bazuar se në gjysmën e dytë të vitit 2012 dhe gjatë vitit 2013 kanë ndërrmarë më shumë veprime në proceduimin për zgjedhje të kompanis kontraktuese për ndërtimin e seksioneve të autostradave Miladinovci – Shtip dhe Kërçov – Ohër e kanë shfrytëzuar dhe tejkaluar autorizimin duke i shkaktuar dëmë buxhetit të R së M me shumë prej më së paku 155.117.172 euro dhe për të njëjtën vlerë Kompanis-kontraktuesit i kanë mundësuar të fitoj dobi pronësore .

Gjatë tërë procedurës e deri më tani nga provat e fituara ka rezultuar dyshim i bazuar se katër personat zyrtar në proceduimin e zgjedhjes së kompanisë kontraktuese e cila do ti ndërtoj seksionet e autostradave Miladinovci – Shtip dhe Kërçov – Ohër, edhe krahas asaj që i kanë ikur zbatimit të Ligjit për furnizime publike kanë vepruar kundër kushteve që i kanë vendosur Qeveria Kineze dhe “Eksim Banka”si kreditor (huadhënës). Nga kushtet paraprakisht të definuara të dyshuarit zgjedhjen e kontraktuesit është dashur ta kryejn sipas ligjshmëris të vendit, ndërsa pasi që dokumentacioni proektues të dorëzohet tek kompanit në Kinë të cilat kompani ndodhen në listën e kompanive Kineze si më të kualifikuarat për zbatimin e këtyre proekteve , atë nuk e kanë bërë, ndërsa dokumentacioni proektues e kanë dorëzuar vetem tek dy kompani kineze.  Ekziston dyshim i bazuar se në muajin janar viti 2013 tre të dyshuarit të nxitur nga i dyshuari i parë edhe gjatë negociatave me kompanin e parë, kompania e dytë e cila aspak nuk është ftuar në negociata ka dorëzuar ofertë shumë më të ulët, këtë ofertë nuk e kanë evidentuar askund dhe e ka fshehë, pas së cilës kanë sigluar shkrim (tekst)në përputhje me marrëveshjen për ndërtimin e seksioneve të autosdradave  Miladinovci – Shtip dhe Kërçov – Ohër me kompanin e cila ka pasur ofertë më të lartë. Me këto veprime ekziston dyshim i bazuar se të dyshuarit kanë kryer vepër penale Keqpërdorim të pozitës zyrtare dhe autorizim nga neni 353 paragraf 5 v.v. me parag.1 nga Kodi Penal i Republikës së Maqedonisë.

Talir – hetimi i fundit të cilin do ta prezentojm me titull punues Talir. Bëhet fjal për finansimin e paligjshëm të partisë politike OBRM PDUKM (VMRO-DPMNE). Ekziston dyshim i bazuar edhe pse për të dyshuarin e parë si kryetarë i partisë politike ka qenë mirë i njoftuar me kufizimet ligjore, por megjithatë në periudhën prej vitit 2009 deri në fund të vitit 2015 ka mundësuar finansimin e partisë në kundërshtim me dispozitat ligjore, me çka motivet e vprimeve të dyshuarit të parë kanë qenë vetëm nga aspekti personal dhe ka pas të bëjë me përforcimin e fuqisë politike dhe pozitës së tij në parti dhe shtet dhe vendosje të kontrollit të plotë mbi partin politike.

Ekziston dyshimi i bazuar se i dyshuari i parë i ka pranuar mjetet finansiare për finansimin e partisë politike dhe nuk ua ka kthyer personave prej të cilëve edhe burojnë, e as nuk i ka paguar në Buxhetin e RM, siç prashikon Ligji për finansimin e partive politike, e më pas këto mjete të shfrytëzohen për qëllime humanitare, por këto mjete ilegale i ka mbajtur dhe ka bërë akumulim të kapitalit joligjor për fanansimin e Partisë politike. Për shkak të kësaj ekziston dyshim i bazuar se me këto veprime i dyshuari i parë si përgjejgës ka kryer vepër penale Keqpërdorim të pozitës zyrtare dhe autorizimit.

Dëshmit e fituara gjatë procedurës parahetimore të qojnë në dyshim të bazuar se i dyshuari i parë me qëllim të mund, me parat të cilat burojn nga vepra penal të cilën e ka kryer, të mundësoj finansimin e partisë politike, ka formuar ekip me persona që merren me larje parash dhe së bashku me të dyshuarit e tjerë kanë mundësuar mjetet të cilat burojn nga vepra penale nëpërmjet organizatave vendore të partisë politike të futen në xhirollogarinë e partisë.

Ekziston dyshimi i bazuar se vendosja e mjeteve është kryer përmes pagesave në dorë, ku nëpër fletëpagesa janë shkruar të dhëna të pasakta dhe përmes keqpërdorimit të të dhënave personale të anëtarësisë së partisë politike janë kryer pagesa të parave të fituara në mënyrë joligjore dhe prej vitit 2009 deri në fund të vitit 2015, përmes pagesave të gatshme në xhirollogarinë e partisë janë vendosur gjithsej 301.531.662 denarë ose rreth 4.900.000 euro.

 

Provat tregojnë dyshimin e bazuar se disa nga të dyshuarit, me qëllim që ta mbulojnë burimin e parave, i kanë treguar pagesat e këtilla në regjistrin e donacioneve dhe llogarive vjetore si pagesa ligjore legale, ndërsa mjetet finansiare të paligjshme të cilat kanë hyrë në xhirollogarinë e partisë politike pastaj janë shfrytëzuar për të paguar detyrat, që disa prej personave të dyshuar i kanë marrur në emër të partisë, me pas ka vijuar edhe pagesa nga xhirollogaria.

Ekziston dyshim i bazuar se një pjesë e madhe e mjeteve janë shpenzuar për të paguar punët e rregullta dhe të faturave, shërbime të marketingut, hulumtime të mendimit publik, hotele, restorante dhe shërbime dhe shërbime ushqimesh, blerjen e pasurive të patundshme, kështu që në periudhën prej vitit 2009 deri në vitin 2015 kanë lidhur 71 marrëveshje (kontrata) për shitblerjen e pasurive të patundshme, pronësi e cila është paguar me mjetet e fituara në mënyrë të paligjshme. Poashtu, ekziston dyshim i bazuar se një pjesë nga pronësit e fituars nuk kanë qenë në funksion për ti relaizuar qëllimet dhe aktivitetet e partisë, kështu që qartë shifet në disa nga fotografit e shfaqura se pronësia e blerë nuk përdoret për qëllime partiake dhe nuk ka shënime partiake.

Shkaku i kësaj, ekziston dyshim i bazuar se gjithsej 11 persona kanë kryer vepër penale – Shpërlarje parash dhe kontribute të tjera, me vepër penale sipas nenit 273 parag.5 vv parag.1 nga KP, 9 persona janë të dyshuar si kryerës të dretpërdrejt, ndërsa 2 persona dyshohen si ndihmës për të njëjtën vepër penale.

Poashtu, ekziston dyshim i bazuar se kjo nuk ka qenë mënyra e vetme për finansim joligjor të partisë politike. Pikërisht, ekziston dyshim i bazuar se i dyshuari i parë si person përgjejgës në kundërshtim kufizimet ligjore të parashikuara në Ligjin për finansimin e partive politike, ka mundësuar për partin politike VMRO-DPMNE të sigurohen shërbime nga personi juridik SHA BETON Shkup, që në kohën e sugirimeve të shërbimeve ka lidhur marrëveshje për dhënien e furnizimeve publike.

Provat e fituara në procedurën parahetimore tregojnë dyshim të bazuar se i dyshuari i parë, i ndihmuar nga personat e tjerë ka lidhur – Marrëveshje për bashkinvestitor, me çka patundshmëria e cila është investuar në emër të partisë politike VMRO – DPMNE ka qenë me vlerë prej 76.445.600,00 denar, ndërsa investimet totale të ShA Beton Shkup kanë qenë në vlerë totale prej 556.041.640,00 denar, nga të cilat 424.733.242,00 denar ka qenë vlera e objektit të ndërtuar, ndërsa 131.308.398,00 denar janë paguar në llogari të partisë politike e quajtur rregullimin e të drejtave dhe detyrimeve reciproke që rrjedhin nga Bashkë-investitori. Ekziston dyshim i bazuar se shpërpjestimi i dukshëm i të drejtave dhe detyrimeve të palëve kontraktuese, sipas nenin 15 të Ligjit për finansim të partive politike paraqet donacion nga SHA Beton Shkup drejt partis politike OBRM PDUKM, duke e pasur parasysh faktin që në atë kohë SHA Beton Shkup ka kryer dhe shëbrime në rrugë të marrëveshjeve për furnizime publike, e njëta nuk ka mundur të jetë donator, shkaku se i dyshuari i parë ka pasur detyrë që ta hudhë donacionin ose ti paguaj parat në Buxhetin e Republikës së Maqedonisë që më pas të njëjtat, në pajtim me dispozitat ligjore të shfrytëzohen për qëllime humanitare. Dëshmit e siguruara në procedurën parahetimore të tregojn dyshim të bazuar se i dyshuari i parë nuk ka vepruar në pajtim me këto dispozita ligjore dhe me këtë ka mundësuar finansim të paligjshëm të partisë politike.

Duke e pasur parasysh këtë ekziston dyshim i bazuar se 5 personat kanë kryer vepër penale – Keqpërdorim të pozitës zyrtare dhe autorizim, sipas nenit 353 paragrafi 4 v.v. parag.3 v.v. parag.1 nga KP, nga të cilit 2 prej tyre në cilësi të kryerës direkt (të veprës), ndërsa tre të tjerit në cilësi të ndihmësit.

Kjo procedurë parahetimore voluminoze arriti ti identifikoj personat nga udhëheqësia e partisë politike OBRM-PDUKM për të cilët ekziston dyshim i bazuar se, edhe pse janë treguar si njerëz të ndërgjëshëm gjoja kanë punuar vetëm për interesin partiak dhe kanë fituar pasuri për partinë, por me veprimet e tyre të paligjshme nga ku kanë pasur interese personale, e kanë shfrytëzuar partinë politike dhe në opinion kanë lënë përshtypje të gabuar gjoja partija është fajtore për punët e paligjshme, edhe pse provat e siguruara në procedurën parahetimore nuk treguan ashtu.

 

 

22.05.2017, Skopje – Today, this Public Prosecutor’s Office held a press conference. The following are the statements of Public Prosecutor Katica Janeva and Public Prosecutor Fatime Fetai, whereas Public Prosecutor Lenche Ristoska took questions from reporters.

Respected citizens of the Republic of Macedonia,

At the start of today’s press conference, I would like to respond to a question currently attracting a lot of interest, which relates to the 18-month deadline for issuing indictments. This Public Prosecutor’s Office has already demonstrated that it is on the right track in successfully tackling the crime which falls under its jurisdiction. In order for it to be able to fully show its perseverance in the fight against crime and injustice, we ask of the new parliamentary majority to cancel, amend or revoke Article 22 of the Law on the Public Prosecutor’s Office for Prosecuting Criminal Offences Related to and Arising from the Content of the Illegally Intercepted Communications. This action will enable the Public Prosecutor’s Office to fully investigate the criminal offences contained in the submitted conversations from the illegally intercepted communications.

In addition, today, as during several other occasions, I would like to emphasize how necessary it is to implement the recommendations from the Venice Commission, as well as to amend the Law on Witness Protection, which will significantly influence the progress of the cases opened by this Public Prosecutor’s Office.

I believe that in the period extending from my appointment as the Special Public Prosecutor, I have justified the trust put in me by the citizens, which is a matter of true importance to me. In line with this, I, as well as my fellow prosecutors, have been and will continue to professionally perform our duties. This Public Prosecutor’s Office has established itself as a professional state authority that has managed to position itself as an independent and impartial institution of great integrity. The citizens’ trust in the Public Prosecutor’s Office as the most trusted institution is proof of this. I would like to inform the public that at this moment we are not listening to the remaining 55 per cent of conversations, predominantly because 45 per cent of the conversations are still being processed, while the focus of our work has been put on the cases which have been opened.

Therefore, in the coming period we will continue with the intensive work going into issuing indictments and launching new investigations as a result of our preliminary investigations. During this occasion, as I have pointed out several times already, I would like to ask all persons who have illegally intercepted conversations in their possession to submit them to the Special Public Prosecutor’s Office.

This Public Prosecutor’s Office, despite all challenges it has been facing continuously, has managed to obtain a large quantity of material evidence which point to the highest level of reasonable suspicion for the committed criminal offences in all of the proceedings opened by this Public Prosecutor’s Office. As a Special Public Prosecutor, I am aware that the highest expectations for this institution relate to investigating the truth regarding the illegally intercepted communications and violation of the right to privacy of many citizens, as well as the abuse of authority for personal gain and a large number of institutions being held captive. It is due to such reasons that I want to assure the public that this Public Prosecutor’s Office will continue its work until all conversations in our possession have been investigated, with the aim of fully using the mandate we have been given.

With regards to some of the cases that interest the public, such as MONSTRUM, SKOPJE 2014, MARTIN NESHKOVSKI and DIVO NASELJE, I would like to emphasize that in the current reporting period we are unable to inform the public on these matters due to the fact that there are ongoing preliminary investigations for these cases.

Two of the investigations we are launching today are financial investigations, while one relates to irregularities in the prescribed construction procedures. At this moment, I would like to emphasize that the investigation, for which we use the codename TALIR, is the first investigation opened by this Public Prosecutor’s Office for which reasonable suspicion exists for money laundering. It is important for me to convince the public that the target of this investigation is not the political party. Rather, the aim is to familiarize the public with the ways in which individuals from the management abused and took advantage of the political party for personal gains. Not only does the public have the right to know, it is vital for them to find out about the illegal methods used by certain individuals, which include abusing their official position and authority, laundering money, which compromised a part of the property that the party had acquired legally until that point. By doing so, they damaged the image and reputation of the political party.

More information on the three investigations we are launching today, under the codenames TALIR, TREAKTORIJA AND TREVNIK, will be provided by Public Prosecutor Fatime Fetai, whereas Public Prosecutor Lenche Ristoska will take reporters’ questions.

Sopot – I will demonstrate the commitment of the Special Prosecutor’s Office to do justice, even if it is 14 years overdue, with the case Sopot. Despite the fact that the Council of Public Prosecutors outside their jurisdiction, decided not to hand over the case to SPO, disregarding the existence of a conversation related to the case which had been made public, still, it is our duty to look into the allegations of that conversation.

In that regard, we concluded that the core evidence used in all convictions, which were later overturned, and the case was remitted, i.e. the statement of the witness Ramadan Bajrami, was coerced. The statement is a result of the use of force and threats against his personal integrity carried out by officials from the Ministry of Interior, and the persons who interrogated the witness committed a criminal offence – Torture under Article 141 of the Criminal Code. These facts have been confirmed by the aforementioned witness, as well as by some of the officials who were interviewed in preliminary investigation of this Prosecutor’s Office. According to the expert evidence obtained at the request of SPO, the witness suffered short-term psychological effects as a result of torture. Since the expert witness found that no permanent damage was inflicted to the mental health of the witness, the criminal offence – torture remained in its basic form, and the limitation period for prosecuting those action, according to the prescribed penalties, run out and the actions cannot be prosecuted.

The limitation period for prosecution of the offence committed by the officials run out in 2008. However, despite the limitation period for prosecution, the evidence and facts derived thereof have direct implications on the proceedings conducted before the Court of First Instance Skopje 1 – Skopje, and, if we are given the case which falls under our jurisdiction, we will present the evidence and facts to the court and reach an appropriate prosecutorial decision. Otherwise, we will submit a report to the prosecutor’s office for organized crime with all these facts and evidence in addition to the established facts of the case. Naturally, we are pursuing a preliminary investigation for detecting the perpetrators of the crime; however, due to confidentiality of the matter, we cannot provide further detail thereon.

Turf – The following investigation, under the codename Turf (Trevnik), opened by SPO based on the wiretapped conversations which have not been made public, involves a reasonable suspicion of criminal activities of three people for the construction of three holiday homes in the municipality of Zelenikovo, without having the right to such construction, i.e. construction without a building permit. According to the evidence gathered, including satellite imagery, expert analysis thereof, as well as other documents, the construction of these three holiday homes started in 2011, whereas the building permit was obtained by the municipality in 2013, when the construction was completed. The Law on Construction prescribes a reverse order, i.e. first an effective building permit, then a construction, and the unlawful activities which do not comply with that order are prescribed and punishable by Article 244 a paragraph 1 of the Criminal Code – Unlawful Construing, which is subject of this investigation.

Trajectory – The second investigation which I am going to present today, under the codename Trajectory, is against four officials – former senior government officials, who fall under reasonable suspicion that in the second half of 2012 and in the course of 2013 abused and overstepped their authorizations in the procedure for selection of a company-contractor for construction of the highway sections Miladinovci-Stip and Kicevo-Ohrid and inflicted damage to the National Budget of RM in the amount of at least EUR 155,117,172 and brought the company-contractor material gain in the same amount.

The evidence gathered thus far in the procedure give rise to the reasonable suspicion that in the procedure for selection of a company which will build the highway sections Miladinovci-Stip and Kicevo-Ohrid, the four officials, in addition to the circumvention of the Law on Public Procurement, acted contrary to the conditions set out by the Chinese government and the Chinese “Exim Bank” as the borrower. Even though, the suspects, according to the predetermined conditions, were supposed to select a contractor under the domestic legislation after they had submitted the project documentation to the Chinses companies which were on the list of companies qualified to carry out such projects, they did not do so, and submitted the project documentation to only two Chinese companies.

Reasonable suspicion exists that in the month of January 2013, despite having received two bids, the three suspects incited by the main suspect conducted negotiations only with one company, and despite the fact that during the negotiations with the first company, the second company which was not even invited for negotiations, submitted an additional lower bid, they did not document this offer and hid it, whereafter they initialled the agreed text of the agreement on the construction of the highway sections Miladinovci-Stip and Kicevo-Ohrid with the company that had a higher offer. Reasonable suspicion exists that the suspects committed the criminal offence Abuse of Official Position and Authorization under Article 353 paragraph 5 in relation to paragraph 1 of the Criminal Code of the Republic of Macedonia.

Thaler – The final investigation which I am going to present has the codename Thalir. It involves the illegal funding of the political party VMRO-DPMNE. Reasonable suspicion exists that even though the main suspect as president of the political party was familiar with the legal restrictions, nevertheless, he allowed funding of the political party in the period from 2009 until the end of 2015 which was contrary to the legal provisions, and the motives were personal and were related to the strengthening of his political power and position in the party and the state as well as ensuring full control over the political party.

Reasonable suspicion exists that the main suspect accepted the illicit funds for financing the political party and neither returned them to the persons from whom they originated, nor deposited them to National Budget of RM, as prescribed by the Law on Financing Political Parties, in order to be used for charities, but instead retained the illegal funds and enabled accumulation of illegal capital for the financing of the political party. Hence, a reasonable suspicion exists that the main suspect as the person responsible committed the criminal offence Abuse of Official Position and Authorization.

The evidence obtained in the preliminary investigation give rise to a reasonable suspicion that the main suspect, with the intention of enabling funding of the political party with the money generated by his criminal activity, formed a group of people who will launder the money, and along with other suspects deposited the funds, which are proceeds of crime, through the local organizations of the political party into the account of the party.

Reasonable suspicion exists that the funds were deposited in cash, by using false data in the payment slips, and the funds obtained through illegal activity were deposited by abusing the personal data of the members of the political party, whereby, in the period from 2009 to the end of 2015, a total of 301,531,662.00 MKD or nearly 4.9 million EUR were deposited into the bank account of the party through cash payments.

At the same time, evidence give rise to the reasonable suspicion that some of the suspects, in order to conceal the illicit source of the money, presented these payments in the register of donations and the annual balance sheet as lawful payments, whereas the funds obtained illegally which were deposited on the account of the political party were used to cover liabilities taken on by some of the suspects on behalf of the party, followed by payments made from the bank account.

Reasonable suspicion exists that most of the funds were spent for covering liabilities and paying bills, marketing services and research on public opinion, hotel, restaurant and catering services, as well as purchase of real estate, and in the period from 2009 to 2015, 71 contract for purchase of real estate property were concluded and were paid with the funds which were obtained illegally. At the same time, reasonable suspicion exists that part of the acquired property was not intended for the objectives and activities of the party, and you can notice from the displayed images that some of the purchased properties are not used for the purposes of the party nor contain any party symbols.

Hence, 11 persons are suspected of having committed the criminal offence Money Laundering and Other Proceeds of Crime under Article 273, paragraph 5 in relation to paragraph 1 of the Criminal Code, 9 of whom are suspected of having direct involvement and two of aiding and abetting.

Furthermore, we have reasons to suspect that this was not the only illegal financing scheme of the political party. Namely, reasonable suspicion exists that the main suspect, as the person responsible, violated the legal restriction prescribed by the Law on Financing Political Parties by allowing the legal entity DG “Beton” AD Skopje, which at the same time had contracts for the award of public procurement, to provide services to the political party VMRO-DPMNE.

Evidence obtained in the preliminary investigation give rise to the reasonable suspicion that the second-suspect, aided by the other suspects signed a Co-investment Contract, hence, the property investment made in the name of the political party VMRO-DPMNE was worth 76,445,600.00 MKD, while the total investment of DG “Beton” AD Skopje was worth 556,041,640.00 MKD, 424,733,242.00 MKD whereof was the value of the constructed facility, whereas 131,308,398.00 MKD were paid to the account of the political party for mutual rights and obligation arising from the Co-investment Contract. We have reasons to suspect that the apparent disproportion of the rights and obligations of the parties to the contract, in terms of Article 15 of the Law on Financing Political Parties, constitutes a donation given by DG “Beton” AD to the political party VMRO-DPMNE, and since, DG “Beton” AD also provided services through public procurement contracts at the time, the company was not allowed to donate, wherefore the main suspect was obliged to reject the donation or send the money to the National Budget of RM in order for the funds, in accordance with the legal provisions, to be used for charities. Evidence secured in the preliminary investigation raise a reasonable suspicion that the main suspect failed to observe these legal provisions and enabled illegal funding of the political party.

Given the above, 5 persons are suspected of Abuse of Official Position and Authorization, under Article 353, paragraph 4 in relation to paragraph 3 in relation to paragraph 1 of the Criminal Code, two of whom of direct involvement, and three of aiding and abetting.

The extensive preliminary investigation identified people from the leadership of the political party VMRO-DPMNE, who fall under suspicion that, even though they portrayed themselves as conscientious people who worked in the interests of the party and acquired property for the party, they used the political party for their illegal activities which brought them personal benefit, creating a false impression in the public that it is the political party that is responsible for the illegal operation, even though evidence suggest otherwise.